Seksi
eshte pjese integrale e personalitetit te cdo
qenie njerzore. Zhvillimi i plot i tije varet
prej kenaqsive dhe nevojave themelore te njeriut
sic eshte deshira per kontakt, intimitet, shprehje
emocionale, kenaqesia, butesia dhe dashuria.
Seksualiteti eshte i ndertuar nga nderthurja e
strukturave individuale dhe sociale.Zhvidhimi
i plot seksual eshte esencijal per paqe individuale,
interpersonale dhe sociale. Te drejtat seksuale
jane te drejta univerzale njerzore bazuar ne lirin
e brendeshme, krenaris dhe barazis te te gjitha
qenieve njerzore.
Pasi shendeti eshte e drejte
themelore njerzore, gjithashtu edhe shendeti seksual
duhet te jete e drejte themelore njerzore.
Qe tu sigurohet qenieve njerzore dhe shoqeris
te zhvillojne seks te shendetshem, te drejtat
njerzore si meposhte duhet te jene te njohura,
pronovuara, te respektuara dhe te mbrojtura nga
te gjitha shoqerit me te gjitha mjetet. Shendeti
seksual eshte rezultat qe perfshin njohjen, respektimin
dhe perdorimin e ketyre te drejtave seksuale.
1. E drejta
per liri seksule.Liria seksuale perfshin mundesin
qe cdo person te shpreh potencijalin e plote seksual.
Por ajo perjashton te gjitha format seksuale dhunen
eksponimi dhe keqperdorimi ne cdo kohe dhe ne
cdo situat gjate jetes.
2. E drejta
per autonomi seksuale,integritet seksual, dhe
siguri seksuale te trupit. Kjo
e drejte perfshin mundesin per te sjell vendime
autonome ne lidhje me jeten seksuale te vete ne
kuader te ndertimit moral per vete dhe social.Kjo
ne te njejten kohe perfshin kontrollin dhe kenaqesin
ne trupat tane lirshem pa u munduar, invalidizuar
dhe keqtrajtim i cfardo lloji qofte ai.
3. E drejta
private seksuale. Kjo perfshin
te drejten per vendime individuale dhe menyre
sjellje ne lidhje me intimitetin deri ne ate mase,sa
nuk shkel te drejtat seksuale te tjereve.
4. E drejta
per barazi seksuale. Kjo e drejte
parashikon lirin nga te gjitha format e diskriminimit
pa perjashtuar gjinin,preardhjen,orjentimi seksual,mosha,rasa,klasa
sociale,feja dhe pamundesija fizike dhe emocionale.
5. E drejta
per kenaqesi seksuale. Kenaqesia
seksuale perfshire autoerotiken,eshte burim i
qetesis fizike,psiqike,intelektuale dhe shpirtrore.
6. E drejta
per shprehje emocionale seksuale.
Shprehja seksuale eshte dicka me teper nga kenaqesia
erotike ose nga akti seksual. Cdonjeri ka te drejten
per tu shprehur seksualisht permes komunikimit,kontaktit,
shprehje emocionale dhe dashuri.
7. E drejta
per bashkim e liri seksuale. Qe
do te thote te drejten per martes dhe jo, te ndarjes,si
dhe te krijojme lloje te tjera qe u perkasin organizatave
seksuale.
8. E drejta
per liri dhe zgjedhje reproduktive te pergjegjeshme.
Ketu perfshihet e drejta per vendosje,
te kesh ose jo femije, numri i femijeve dhe distanca
midis tyre, si dhe te drejten e plote te kontaktit
te mjeteve per regudhimin e pllenimit.
9. E drejta
per informim seksual e bazuara ne kerkime shkencore.
Kjo e drejte do te thote qe informacioni
seksual duhet te rigjenerohet permes procesit
te jombingarkimit, sidoqofte mbi baza shkencore
dhe kerkime etike te trajtohen (ne shkall te gjere)
ne menyre adekvate ne te gjitha nivelet sociale.
10. E drejta per edukim
te gjitheanshem seksual. Ky eshte
proces qe zgjate gjate gjithe jetes, nga lindja,
neper rjedhen e plot te ciklit te jetes dhe duhet
te perfshije te gjitha institucionet socijale.
11. E drejta
per t'u kujdesur rreth shendetit seksual.
Preokupimi per shendetin seksual duhet te jete
ne cdo moment ne dispozicion per preventiv dhe
tretman rreth te gjitha preokupimeve seksuale,
probleme dhe procese shkateruese.
Te drejtat seksuale jane te drejta themelore dhe
univerzale
E
aprovuar ne Hon Kong ne kongresin boteror te 14-te
per seksollogji,ne 26 gusht,1999.
|
