| Seksualnosta
e integralen del od li~nosta na sekoe ~ove~ko
su{testvo. Nejziniot celosen razvoj zavisi od
zadovoluvaweto na osnovnite ~ovekovi potrebi kako
{to se `elbata za kontakt, intimnost, emocionalno
izrazuvawe, zadovolstvo, ne`nost i qubov.
Seksualnosta
e izgradena niz interakcii me|u individualnite i
socijalnite strukturi. Celosniot razvoj na seksualnosta
e esencijalen za individualnata, interpersonalnata
i socijalnata blagosostojba.
Seksualnite
prava se univerzalni ~ovekovi prava zasnovani na
vnatre{na sloboda, dostoinstvo i ednakvost na site
~ove~ki su{testva. Затоа
што zdravjeto
e temelno ~ovekovo pravo, i seksualnoto zdravje
mora da bide osnovno ~ovekovo pravo.
Za da se oсигура ~ove~kite
su{testva i op{testvata da razvivaat zdrava seksualnost,
slednite сексуални
prava moraat
da bidat priznati, promovirani, po~ituvani i braneti
od strana na site op{testva so site sredstva. Seksualnoto
zdravje e rezultat na oпkru`ение koe gi prизнава, po~ituva
i primenuva ovie seksualni prava.
- Pravo na
seksualna sloboda. Seksualnata
sloboda ja opfa}a mo`nosta poedincite da go
izrazat svojot poln seksualen potencijal. Me|utoa,
toa gi isklu~uva site formi na seksualna присила, eksploatacija
i zloupotreba vo sekoe vreme i vo site `ivotни situacii.
- Pravo
na seksualna avtonomija, seksualen integritet
i безбедност na seksualnoto
telo. Ova pravo
ja vklu~uva mo`nosta za donesuvawe avtonomni
odluki vo vrska so sопствениот seksualen
`ivot vo kontekst na sopstvenиот li~ен i socijalен
морал. Toa isto
taka opfa}a kontrola i u`ivawe na sopstveniте tela slobodno
од
мачење,
осакатување
i nasilstvo
od sekakov vid.
- Pravo na
seksualna privatnost. Ova go
vklu~uva pravoto na individualni odluki i odnesuvawa
vo vrska so intimnosta sî dodeka tie ne gi naru{uvaat
seksualnite prava na drugite.
- Pravo na
seksualna ednakvost. Ova se
odnesuva na slobodaта od site
formi na diskriminacija bez ogled na polot,
rodot, seksualnata orientacija, vozrasta, rasata,
socijalnata klasa, religijata ili fizi~kata
i emocionalnata onevozmo`enost.
- Pravo na
seksualno zadovolstvo. Seksualnoto
zadovolstvo, vklu~uvaj}i ja avtoerotikata, e
izvor na fizi~kaта, psihi~kata,
intelektualnata i duhovnata blagosostojba.
- Pravo na
emocionalno seksualno izrazuvawe. Seksualnoto
izrazuvawe е pove}e
od erotsko zadovolstvo ili seksualен ~in. Поединците imaat
pravo да
ја изразат svojata
seksualnost niz komunиkacija,
dopir, emocionalен izraz
i qubov.
- Pravo na
slobodno seksualno zdru`uvawe. Toa zna~i
mo`nost da se ven~a ili ne, da se razvedе, kako
i da се
osnova
drugi vidovi na odgovorni seksualni zdru`enija.
- Pravo
na slobodni i odgovorni reproduktivni izbori. Гo opfa}a
pravoto na odluka dali da se ima ili nema deca,
brojot na decaта и растојанието
меѓу нив, kako
i pravoto na celosen pristap do sredstvata za
regulирање na plodnosta.
- Pravo na
seksualna informiranost zasnovana na nau~ni
istra`uvawa. Ova pravo
zna~i deka seksualnite informacii treba da se
generiraat niz proces na неоптоварени, a sepak
nau~no eti~ki istra`uvawa, i da se {irat na
adekvatni na~ini nиз site socijalni
nivoa.
- Pravo na
сеопфатна edukacija
za seksualnosta. Ova e доживотен
процес, od ra|aweto, niz tekot
na celiot `ivoten ciklus i treba da gi vklu~uva
site socijalni institucii.
- Pravo na
нега нa seksualnoto
zdravje. Негата
нa seksualnoto
zdravje treba da bide dostapna poradi prevencija
i tretman na site seksualni gri`i, problemi
i naru{uvawa.
Seksualnite
prava se temelni i univerzalni ~ovekovi prava
Усвоено vo Hong
Kong na 14-ot Svetski kongres na seksologijata,
na 26. avgust, 1999.
|